Denizde Görgü ve Geçiş Kuralları
Denizde de bir trafik vardır. Çatışmayı önleme kuralları (COLREG) hayat kurtarır; yazısız nezaket ise denizciliği keyifli kılar.
Temel geçiş üstünlüğü hiyerarşisi
Manevra kabiliyeti kısıtlı olan tekne her zaman önceliklidir. Motorlu bir tekne; yelkenliye, balıkçı teknesine, arızalı veya su çekimi nedeniyle manevrası kısıtlı gemilere yol verir. Yelkenli tekneler de ağ atan balıkçılara ve manevrası kısıtlı gemilere yol vermekle yükümlüdür. (Motor çalıştıran bir yelkenli, kurallar gereği motorlu tekne sayılır.)
Motorlu tekneler arasında karşılaşma
- Pruva pruvaya (Karşıdan geliş): İki tekne kafa kafaya geliyorsa, her ikisi de rotasını sancağa (sağa) kırarak birbirinin iskelesinden geçer.
- Aykırı geçiş (Kesişen rotalar): Teknenizin sancak (sağ) tarafından yaklaşan tekneye yol verilir; hız kesilir veya kıç tarafından dolaşılır. Sancakta kalan tekne rotasını ve hızını korur.
- Yetişme (Arkadan geçiş): Arkadan gelip öndeki tekneyi geçen tekne (yelkenli dahil), geçilen teknenin rotasını engellemeden güvenli mesafeden geçer.
- Dar kanallar ve boğazlar: Tüm tekneler kanalın sancak tarafına yakın seyreder. Küçük tekneler, manevra alanı kısıtlı büyük gemilerin geçişini engellemez.
Yelkenli tekneler arasında yol hakkı
- Farklı kontralar: Rüzgârı iskeleden (soldan) alan yelkenli, rüzgârı sancaktan (sağdan) alan yelkenliye yol verir.
- Aynı kontra: İki yelkenli de rüzgârı aynı taraftan alıyorsa, rüzgâr üstündeki tekne, rüzgâr altındaki tekneye yol verir.
Denizde yazısız görgü ve nezaket kuralları
- Dalga kontrolü: Koy içlerinde, marinalarda ve demirli teknelerin yakınında hız düşürülür; diğer tekneleri sarsacak dalga yaratılmaz.
- Demirleme adabı: Koya sonradan giren tekne, içerideki teknelerin salınım alanına saygı gösterir ve güvenli mesafeye demirler.
- Sessizlik ve mahremiyet: Koylarda yüksek sesli müzikten ve gece saatlerinde gereksiz jeneratör veya projektör kullanımından kaçınılır.
- Selam ve yardımlaşma: Denizde karşılaşılan tekneler selamlanır, yanaşan teknelerin halatına yardım edilir ve zor durumdaki denizciye mutlaka destek olunur.
Kısaca: İyi bir denizci, yol hakkı kendisinde olsa bile çatışmayı önlemek için erken ve net manevra yapar; ardında bıraktığı izle ve nezaketiyle tanınır.